انسولین چیست؟ راهنمای کامل انواع، نحوه تزریق و کنترل قند خون

هر آنچه باید درباره انسولین بدانید

انسولین Insulin تنظیم کننده قند خون و ورود گلوکز به سلول‌ها می باشد.

برای خرید دوره های آموزشی پزشکی و پرستاری جمشیدیان هلث با شماره ۰۹۳۵۱۱۵۹۴۷۹ تماس بگیرید.

قند خون

حفظ قند خون نرمال اهمیت زیادی برای بدن ما دارد. اگر بدن قادر به تولید این ماده نباشد قند خون بالا می رود که با گذشت زمان، به اعصاب و عروق خونی آسیب می‌رساند و باعث بیماری‌های قلبی و سایر مشکلات می‌شود. میزان گلوکز در بدن افراد باهم متفاوت است. قند خون یک فرد عادی باید بین ۷۰ تا ۹۹ باشد.

تست قند خون

برای اندازه گیری قند خون باید از دستگاه تست قند خون استفاده کنید. تست قند خون برای افراد دیابتی ضروری است. ابتدا باید دستان خود را تمیز شسته و سپس نوک انگشت را با سوزن مخصوص دستگاه بزنید و یک قطره خودن روی نوار تست بریزید. بعد از چند دقیقه دستگاه مقدار قند خودن را به شما نشان می دهد. روش دیگر برای تشخیص قندخون، آزمایش قند خون ناشتا است که درآزمایشگاه انجام می شود.

انسولین

Insulin یک پیام رسان شیمیایی است که به سلول ها اجازه می دهد گلوکز (قند خون) را جذب کنند. پانکراس اندامی است که منبع اصلی آن در بدن است و باعث تنظیم سطح گلوکز در بدن می شود. همچنین این ماده به منظور ایجاد انرژی به تجزیه چربی ها و پروتئین ها کمک می کند.

انسولین برای چه افرادی است؟

این ماده برای افراد مبتلا به دیابت استفاده می شود. تزریق این هورمون می تواند هر دو نوع دیابت 1 و 2 را درمان کند و به عنوان جایگزینی برای انسولین تولید شده توسط بدن و یا مکمل آن باشد.

انواع انسولین و زمان مصرف هر کدام

Insulin بر اساس مدت زمان تاثیر در بدن به چهاردسته تقسیم می شوند:

انسولین سریع الاثر Rapid-acting: شروع سریع، مناسب قبل غذا. این Insulin حدود ۲۰ تا ۱۵۰ دقیقه بعد از تزریق، فعال می شود که تا ۵  ساعت در بدن می ماند. معمولا قبل از غذا تزریق می شود تا از افزایش قند خون پس از غذا جلوگیری کند. اغلب همراه با نوع طولانی اثر تجویز می شود مانند انسولین لیسپرو و گلولیسین و آسپارت.

انسولین کوتاه اثر Short-acting: شروع متوسط، دوام کوتاه. این نوع حداقل۳۰ دقیقه قبل از غذا برای کنترل قند خون زده می شود و تا ۶ الی ۸  ساعت در بدن می ماند مانند انسولین رگولار، اکت ربید و هومولین.

Insulin متوسط الاثر  Intermediate-acting: شروع و دوام متوسط، معمولاً شب‌ها.  زمانی که اثر Insulin سریع الاثر از بین می رود، این نوع انسولین معمولا مصرف می شود. به این نوع، انسولین پایه هم می گویند و حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه بعد از تزریق فعال می شود. این نوع میزان قند خون را حداقل ۱۶ تا ۲۴ ساعت کنترل می کند مانند انسولین NPH و پروتافان.

انسولین طولانی اثر Long-acting: اثر مداوم، کنترل قند پایه روزانه. این Insulin در زمان طولانی تری تاثیر می گذارد و تاثیر آن تا ۲۴ ساعت در بدن ادامه دارد مانند انسولین لانتوس، دتمیر و لومیر.

انسولین مخلوط : این نوع، مخلوطی از چند نوع سریع یا کوتاه اثر و یا متوسط اثر است، که بین ۱۰ تا ۴۵ دقیقه قبل از غذا باید تزریق شود.

انسولین رگولار( کریستال)

انسولین شفاف Regular یک نوع کوتاه اثر است که می توان به صورت وریدی تزریق شود و برای درمان DKA مناسب است.۲۰-۳۰ دقیقه بعد تزریق، اثر می گذارد و باید نهایتا ۱۵ دقیقه قبل از غذا تزریق شود ( دقت کنید که فاصله بیشتری نداشته باشد)

توجه کنید که نوع شفاف Regular را می‌توان وریدی تزریق کرد، اما انسولین‌های کدر مثل NPH فقط باید زیرجلدی تزریق شوند و هرگز نباید وریدی تجویز شوند.

انسولین لانتوس چیست؟

Insulin لانتوس یک نوع طولانی‌اثر است که:

• تا ۲۴ ساعت در بدن فعال است.
• معمولاً شب‌ها تزریق می‌شود.
• برای کنترل پایه قند خون استفاده می‌شود.
• با نوع سریع‌الاثر ترکیب می‌شود.

برای خرید دوره های آموزشی پزشکی و پرستاری جمشیدیان هلث با شماره ۰۹۳۵۱۱۵۹۴۷۹ تماس بگیرید.

آموزش تزریق انسولین

این ماده باید توسط سرنگ، قلم و یا پمپ آن تزریق شود. این هورمون بصورت زیرجلدی و یا در قسمت هایی مانند ران ها، باسن، بالای زانو و شکم تزریق می شود. مصرف این هورمون بر اساس سطح گلوکز افراد متفاوت است.

نکاتی قبل از تزریق انسولین

قبل از تزریق Insulin باید حتما به این موارد توجه کنید:

• ماده کدر نشده باشد.
• تاریخ انقضای آن به اتمام نرسیده باشد.
• یخ زده یا در دمای بالای بسیار بالا نباشد.
• اگر از نوع کدر است، بصورت تکه تکه نباشد.

انسولین را به کجا تزریق کنیم؟

بهترین محل‌ها برای تزریق زیرجلدی : شکم (سریع‌ترین جذب)، ران‌ها، پشت بازو، باسن

هر بار محل تزریق را تغییر دهید تا از آسیب بافتی جلوگیری شود.

رنگ‌های سرنگ انسولین و کاربرد آن‌ها

نارنجی  U-100:رایج‌ترین نوع سرنگ Insulin. هر میلی‌لیتر حاوی ۱۰۰ واحد ازین ماده است.

قرمز  U-40:برای انواع دامی یا موارد خاص پزشکی. هر میلی‌لیتر حاوی ۴۰ واحد ازین ماده است.

سبز  U-50:برای بیماران دیابتی مقاوم به انسولین با دوزهای بسیار بالا. هر میلی‌لیتر حاوی ۵۰۰ واحد ازین ماده است.

هشدار: استفاده از سرنگ اشتباه خطرناک است!

دلایل ترشح بیش از حد انسولین در بدن

در حالت عادی وقتی غذاهایی مثل شیرینی یا کربوهیدرات میخورید قند موجود در آنها در خون آزاد می شود و سپس انسولین ترشح می شود. بردن قندها برای تامین انرژی سلول ها، منجر به تنظیم شدن قند خون می شود.
اما دلیل زیر باعث می شود بدن Insulin بیشتری تولید کند و دیگر نمی تواند به سلول ها انرژی رسانی کند.

• مصرف زیاد قند و کربوهیدرات مانند نوشابه
• زیاد نشستن و بی تحرک بودن
• استرس داشتن مداوم
• غذا خوردن در زمان های نامنظم

عوارض انسولین

استفاده کردن از Insulin مکرر با عوارضی همراه است مانند:

• خطر افت قند خون (هیپوگلیسمی)
• عفونت محل تزریق
• افزایش قند خون
• نارسایی کلیه
• افزایش وزن
• سرگیجه و تعریق
• آلرژی یا قرمزی پوست
• آسیب به بافت پوستی

رژیم غذایی مناسب برای کنترل قند خون

• قهوه
• تمشک و زغال اخته
• خوردن سیر در هنگام غذا خوردن
• پروتئین مانند گوشت، ماهی و…
• دارچین برای بهبود حساسیت به این ماده.
• حبوبات به دلیل فیبر بالا و شاخص گلیسمی پایین.
• بادام و گردو به دلیل چربی‌های سالم و ایجاد سیری
• سبزیجات برگ‌سبز مانند بروکلی، اسفناج، کلم به دلیل کربوهیدرات کم و منیزیم بالا.
• دوقاشق چای خوری سرکه سیب قبل از خواب یا هنگام غذا مصرف کنید. سرکه سیب به کُند کردن هضم کربوهیدرات‌ها کمک می کند.
• مصرف مواد غذایی مانند جو دوسر، جو و گوجه فرنگی که حاوی کروم هستند و به کارکرد Insulin کمک می کنند.

تذکر مهم: این موارد مکمل هستند و جایگزین دارو و رژیم درمانی نمی‌شوند.

روش‌های طبیعی برای کنترل و کاهش Insulin در بدن

کاهش سطح قند خون و انسولین برای بهبود سلامت بدن بسیار مفید است. راه هایی برای کنترل کردن آن در بدن وجود دارند. علاوه بر مصرف خوراکی های سالم می توانید با حذف قندهای مایع مانند آب میوه ها، نوشیدنی های ساده و انرژی زا و انجام روزانه پیاده روی، رقص، ورزش مقاومتی و یا شنا به کنترل این مشکل بپردازید. پیاده روی را ترجیحا در فضای سبز انجام دهید که به کاهش هورمون کورتیزول (استرس) نیز کمک می کند.

زیاده روی در مصرف قند و شکر

مصرف زیاد شکر باعث افزایش سطح انسولین خون شده و فعالیت غدد چربی بیشتر شده و پوست دچار التهاب می‌شود. افرادی که دارای عارضه های پوستی مثل اگزما و روزاسه Rosacea هستند و یا پوست های آکنه ای دارند باید مصرف شکر را به حداقل برسانند.

چگونه قند خون را سریع پایین بیاوریم؟

  روش فوری:

1. تزریق نوع سریع‌الاثر (با نظر پزشک)
2. نوشیدن آب زیاد
3. پیاده‌روی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه
4. اجتناب از کربوهیدرات
5. مدیریت استرس

با آکادمی جمشیدیان هلث هیچ نگرانی برای شما باقی نخواهد ماند.

آکادمی جمشیدیان هلث برگزار کننده دوره های پزشکی و پرستاری

آکادمی جمشیدیان هلث همچون چراغی فروزان در مسیر دانش پزشکی، راهی نوین برای آموزش و توانمندسازی علاقه‌مندان به حوزه سلامت می‌گشاید. این آکادمی با نگاهی جامع و فراگیر، دروازه‌ای است به دنیای تخصصی مراقبت‌های پزشکی.

آموزش‌های این مجموعه ویژه عموم افراد جامعه، به دو بخش مجازی و حضوری تقسیم می‌شود:

آموزش مجازی و آنلاین شامل دوره‌های تزریقات، کمک پرستاری، بخیه، مدیریت راه هوایی، بیوتی تراپی، مدیریت کسب و کار و مراقبت از بیمار سکته مغزی ارائه می‌شود. این دوره‌ها به صورت پکیج‌های ویدیویی برای افزایش و ارتقاء علم و مهارت افراد عادی و کادر درمان ارائه می‌شود.

وره‌های حضوری و مهارتی شامل کارگاه‌های تخصصی آموزش تزریقات و سرم‌تراپی، آموزش مراقبت از زخم و استومی و دوره بیوتی‌تراپی می‌باشد.

اما رسالت آکادمی جمشیدیان تنها به آموزش محدود نمی‌شود. این مجموعه، همچون راهنمایی دلسوز، شما را در مسیر تأسیس کلینیک و آغاز کسب‌وکار در عرصه سلامت همراهی می‌کند تا با بصیرتی روشن و اعتمادی پایدار، گام در این راه بگذارید.

تماس و اطلاعات بیشتر با آکادمی جمشیدیان هلث

شماره تماس  ۰۹۳۵۱۱۵۹۴۷۹

نظرات و پیشنهادات

کاربر عزیز نظرات شما برای ما ارزشمند است. با ثبت نظرات و پیشنهادات خود در خصوص برگزاری دوره‌ها و پشتیبانی آکادمی جمشیدیان هلث، ما را در خدمات‌رسانی بهتر یاری نمایید

سخن آخر

انسولین باعث ورود گلوکز به سلول‌ها، ذخیره آن به شکل گلیکوژن و کاهش قند خون می‌شود. همچنین سنتز پروتئین و چربی را افزایش و تجزیه آنها را کاهش می‌دهد. بدون انسولین، قند خون بالا می‌رود و به اعصاب و عروق آسیب می‌زند. هم چنین مصرف اشتباه یا دوز زیاد می‌تواند باعث افت شدید قند خون شود.